Category: Uncategorized

  • ճանճեր

    Վերջին անգամ նրան տեսա ճաղերին հենված ծխելուց: Նայեցի, հիշեցի այն ամենն ինչ ապրել ենք իրար հետ:

    Տարիներ առաջ միասին ապակու վրայից ճանճեր էինք որսում ու գցում բանկաների մեջ: Հասմիկ տատը ամեն անգամ մեզ դրա պատճառով նախատում էր, ասում, որ բանկաները մուրաբաների համար են և ոչ թե ճանճերի: Բայց ես ու Տաթևը ուրախ էինք, որ բանկաներում ճանճեր են ապրում: Մի ամառ ճանճերն ընդհանրապես անհետացան, Տաթևը սկսեց միայն աղջիկների հետ խաղալ, իսկ ես մնացի մենակ: Ամառվա տաք գիշերներից մեկին, տատիս պատմելով, մտել եմ գյուղի տան խոնավ մառանն ու ջարդել բոլոր բանկաները: Ինձ գտել են ապակիների կտորների մեջ պառկած ու քնած: Տատս գոռացել է, շունը հաչել, հարևանները հավաքվել են ու տարել ինձ իմ անկողին․  քնել եմ երկու օր: Դրանից հետո տատս էլ կյանքում մուրաբա չի փակել, մառանը կողպեքով փակել է, բանալին պահել:


    Ես Տաթևին չէի սիրում: Ես ուղղակի չգիտեի ինչ անեմ, քանի որ նա արդեն իմ հետ չէր խաղում: Ես ավելի շատ տխրում էի մեր անցյալի հարաբերությունների անհնարինության վրա, քան Տաթևին կորցնելու համար: Երազում հաճախ տեսնում էի ինձ բանկաների մեջ փակված, Տաթևի սառը հայացքը, միլիոնավոր ճանճերի ամպերը:


    Հիմա ես նրան տեսնում եմ ճաղերին հենված ծխելուց: Տաս տարուց հետո երկուսս էլ ընդունվել ենք նույն բուհը Երևանում: Նայում եմ նրան, չեմ ճանաչում․ չգիտեմ ինչ անեմ այդ անհնարինության հետ: Ախր ինչպե՞ս կարող էր ճանճեր բռնող Տաթևը դառնար մեկը, ով Տաթևն է ու Տաթևը չէ: Նայում եմ նրան: Նայում է ինձ: Չի ճանաչում: Ախր ինչպե՞ս կարող է մեկը, ով Տաթևն էր, ինձ չճանաչի, ինչպե՞ս կարող է նա մոռանալ բանկաների մեջի ճանճերը, ինձ, տատիս նոր սարքած ճիլ պանիրը, մեր տան սենյակների փոշու ու խոնավության թույլ հոտը, ինչպե՞ս:


    Ծխախոտը մնացորդը գցում է: Վերջին անգամ նայում է ինձ, վերջին անգամ ու չի ճանաչում: Տաթև գոռում եմ, նայում է ինձ, շրջվում ու գնում:

    Շաբաթվա վերջին նորից գնում եմ գյուղ: Տատս անկողնում պառկած է, արդեն չի կարողանում քայլել: Մոտենում եմ, համբուրում, հազիվ լսվող ձայնով ջուր է ուզում: Բաժակը մոտեցնում եմ բերանին, ձեռքը կամաց մոտեցնում է ու բռնում այն, հետո սպիտակ աչքերով նայում բաժակին, ապա՝ ինձ, դողացող ձեռքով ցույց տալիս դիմացի պատի դարակը, որտեղ մառանի բանալին է պահել:
    Պետք է մաքրես, շշնջում է:

  • վերջին անգամ

    Վերջին անգամ իրար տեսնում ենք:
    Արի ավտոբուսի սկիզբ, այստեղից քաղաքն ավելի սիրուն է երևում, ասում է Մարգոն:
    «Ի՜նչ լավ է վերջին անգամ իրար տեսնելը», մտածում եմ:
    Ես այսօր գնալու եմ: Երեկ ուշ գիշերը եկան մեր տուն, փակեցին տան բոլոր դռները ու առջևս դրեցին փոքր ժամանակ անկողնուս տակ պահած ամսագրերը:
    Տես, ասացին, մենք ամեն ինչ գիտենք: Քեզ մեկ օր ժամանակ ենք տալիս: Հրաժեշտ տուր բոլորին: Հավաքիր սեղանին թափված կիսակեղտոտ շորերդ, մաքրիր սափրվելուցդ հետո մնացող մանր մազերը լոգարանից: Սա քո վերջին օրն է այս տան մեջ:


    Մարգոն վերջին մարդն է ում հրաժեշտ եմ տալիս: Երեկոն մոտ է: Ավտոբուսը դանդա՜ղ բարձրանում է Կոմիտասով:
    Վաղը կգա՞ս համերգին հարցնում է Մարգոն:
    Ես բռնում եմ նրա ձեռքը: Ձեռքս տաքանում է: Մարգոն ժպտում է: Մարգոն միշտ մտածել է, թե առանց խոսք հասկացել է ամեն մի հարցի պատասխանը: Բայց իրականում, երբ լուռ եմ, ես ուղղակի չգիտեմ պատասխանը:
    Սպիտակ շորով փոքր աղջիկը նստած տեղից շրջվում է ու ցույց տալիս Օպերայի արձանը:
    Մա՜մ, էլի նույն արձանը:
    Մարգոյի ձեռքը պինդ սեղմում եմ:
    Մա՜մ, նորից նույն արձանը:
    Ավտոբուսը սկսում է պտտվել օպերայի հրապարակով: Օպերան կարագի պես դանդաղ սկսում է հալվել: Վարորդը հանկարծ նայում է ինձ ու ասում.
    Ետ գնացեք, խանգարում եք:
    Բայց ետ գնալու տեղ չկա: Մարդիկ լցված են ավտոբուսի մեջ, օդ չկա շնչելու: Հալված օպերան հոսելով լցվում է ավտոբուսի մեջ:
    Մարգո, ասում եմ, ես այսօր գնալու եմ, ես վաղը չեմ կարող գալ էդ համերգին:
    Մարգոն լուռ նայում է ինձ: Մարգոն չգիտի պատասխանը:
    Ես մի անգամ էլ եմ տեսել օպերայի հալվելը, բայց երազում: Այդ ժամանակ Մարգոն չկար ու ձմեռն ավարտվում էր: Իսկ հիմա այս անտանելի երևանյան շոգին Օպերայի հալվելը սարսափելի է:
    Գև, կներես, Մարգոն նայում է աչքերիս մեջ: Այդ ես եմ նրանց կանչել: Ես եմ ցույց տվել քո ամսագրերի տեղը: Որովհետև ես չեմ ուզում, որ տանջվեմ:


    Ավտոբուսը կանգ է առնում: Պրոսպեկտն ու Բաղրամյանի պողոտան ազատել են ավտոմեքենաներից: Ազդանշանների տակ գալիս են նրանք, փակում ավտոբուսի ճանապարհը: Բացում են դռները, գալիս դեպի մեր ավտոբուսը, մտնում ներս ու նայում ինձ:
    Մենք գիտենք ամեն ինչ, Մարգոն էլ գիտի ամեն ինչ: Գնացինք: Ոչինչ չխոսես: Երկար ենք գնալու:

    Ու ես փակում եմ աչքերս: Մարգոն, ավտոբուսը, սպիտակ շորերով աղջիկը, մի պահ այդ ամեն ինչը իրար հետ խստորեն կապված ու կանոնակարգված մեխանիզմ են թվում:


    Այս գիշեր հանգիստ ես քնելու: Սև մեքենայի վարորդը շրջվում է դեպի ինձ:
    Շեֆը քեզ փոխանցում է, որ դու այս գիշեր հանգիստ ես քնելու: Իսկ նա քո մասին ամեն ինչ գիտի: Կրկնում է կողքս նստած թիկնապահը: